Ăn chay ở Hạ Long: di sản thế giới và khách quốc tế ăn chay

Vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới và là điểm đến quốc tế lớn nhất miền Bắc. Trong dòng khách đó, tỉ lệ người ăn thuần chay không nhỏ — nhất là khách Tây Âu, Bắc Mỹ, Israel.

Nhưng nền ẩm thực ở đây là hải sản. Đó là mâu thuẫn mà cả khách lẫn nhà hàng phải xoay.

Hai nhu cầu chồng nhau

Khách quốc tế thuần chay

Nhóm này có chuẩn rõ ràng: không thịt, không cá, không nước mắm, không trứng, không sữa, không mật ong. Họ hỏi kỹ và không ngại hỏi.

Vấn đề thường gặp ở Hạ Long: nhà hàng hiểu "vegetarian" là bỏ thịt, nhưng nước dùng vẫn nấu từ cá, rau vẫn xào nước mắm. Khách phát hiện ra thì đã ăn rồi.

Khách Việt đi lễ

Quảng Ninh có Yên Tử và chùa Ba Vàng — hai điểm hành hương lớn. Khách đi lễ thường ghé Hạ Long, và nhiều người giữ chay trong ngày đi lễ.

Nhóm này có chuẩn khác: không thịt cá là đủ, ít khi hỏi tới nước mắm.

Hai nhóm cùng gọi "món chay" nhưng ý khác nhau — và đó là chỗ nhà hàng hay hiểu sai.

Ăn chay trên du thuyền

Ngủ đêm trên vịnh là trải nghiệm chính ở Hạ Long, và bữa ăn trên tàu là bữa gần như không thể đổi — giữa vịnh không có lựa chọn nào khác.

Nên với người ăn chay, phải báo trước khi đặt tàu, không phải lúc lên tàu. Cụ thể:

• Báo lúc đặt vé, ghi rõ "vegan" chứ không chỉ "vegetarian".
• Nhắc lại khi lên tàu với bếp trưởng nếu được.
• Hỏi rõ nước chấm và nước dùng — hai chỗ nước mắm hay lọt.
• Mang theo đồ dự phòng nếu ăn nghiêm ngặt — trên vịnh không mua được gì.

Tàu cao cấp thường đáp ứng tốt vì có bếp riêng và quen khách quốc tế. Tàu bình dân thì khó hơn.

Món chay ở Hạ Long

Ẩm thực địa phương gốc hải sản — chả mực, sá sùng, ngán, bún bề bề — nên món chay đặc sản gần như không có. Nhưng có mấy thứ:

• Bánh cuốn chả mực — bản chay thì chỉ ăn bánh cuốn không nhân hoặc nhân nấm, bỏ chả mực.
• Rau rừng, măng từ vùng núi Quảng Ninh.
• Cơm chay quanh chùa — Chùa Long Tiên ở trung tâm Hạ Long, và các chùa khác.
• Quán chay phục vụ khách quốc tế — có ở khu Bãi Cháy và Hòn Gai, thực đơn tiếng Anh.

Chi tiết đáng nhớ: sá sùng — đặc sản Vân Đồn — là một loại giun biển, thường được dùng làm ngọt nước dùng. Nó không phải đồ chay, và nó ẩn trong nước dùng nhiều món.

Chùa Long Tiên và Yên Tử gần đó

Chùa Long Tiên nằm dưới chân núi Bài Thơ ngay trung tâm Hạ Long, là ngôi chùa lớn nhất thành phố, kiến trúc kiểu Bắc.

Từ Hạ Long đi Yên Tử khoảng bốn mươi cây số, đi chùa Ba Vàng ở Uông Bí gần hơn. Nhiều tour kết hợp vịnh với hành hương — và nhóm khách đó có nhu cầu ăn chay thật.

Thị trường du lịch và biên độ mùa

• Tháng Ba tới tháng Năm — thời tiết đẹp nhất, khách quốc tế đông.
• Tháng Sáu tới tháng Tám — khách nội địa cao điểm, nóng.
• Tháng Chín tới tháng Mười một — mùa bão, có ngày cấm biển.
• Tháng Mười hai tới tháng Hai — lạnh, sương mù, vịnh đẹp kiểu khác.
• Tháng Giêng — mùa hành hương Yên Tử, khách Việt đông.

Hàng ăn ở đây chịu biên độ mùa lớn và phụ thuộc thời tiết — cấm biển là cả thành phố ế.

Ghé Hạ Long

• Báo ăn chay từ lúc đặt tour, nhất là tour ngủ đêm.
• Chùa Long Tiên — trung tâm thành phố, quanh đó có hàng chay.
• Khu Bãi Cháy — nhiều nhà hàng phục vụ khách quốc tế.
• Hỏi sá sùng trong nước dùng nếu ăn thuần chay.

Hỏi đáp nhanh

Vì sao khách quốc tế ăn chay hay gặp vấn đề ở Hạ Long?

Vì nhà hàng thường hiểu "vegetarian" là bỏ thịt, nhưng nước dùng vẫn nấu từ cá và rau vẫn xào nước mắm. Khách phát hiện thì đã ăn rồi.

Ăn chay trên du thuyền thì làm sao?

Phải báo từ lúc đặt vé chứ không phải lúc lên tàu, ghi rõ "vegan" chứ không chỉ "vegetarian", nhắc lại với bếp khi lên tàu, và mang đồ dự phòng nếu ăn nghiêm ngặt — giữa vịnh không mua được gì.

Sá sùng có phải đồ chay không?

Không — là một loại giun biển, đặc sản Vân Đồn, thường dùng làm ngọt nước dùng. Nó ẩn trong nước dùng nhiều món nên phải hỏi.

Hai nhóm khách ăn chay ở đây khác nhau thế nào?

Khách quốc tế thuần chay có chuẩn rõ — không cả nước mắm, trứng, sữa, mật ong. Khách Việt đi lễ Yên Tử thì không thịt cá là đủ, ít hỏi tới nước mắm. Cùng gọi "món chay" nhưng ý khác nhau.

Chùa nào ở trung tâm Hạ Long?

Chùa Long Tiên dưới chân núi Bài Thơ, ngôi chùa lớn nhất thành phố. Từ đây đi Yên Tử khoảng bốn mươi cây số, đi chùa Ba Vàng ở Uông Bí thì gần hơn.

Mùa nào hàng quán ế nhất?

Mùa bão tháng Chín tới tháng Mười một — có ngày cấm biển thì cả thành phố ế.