Ăn chay ở Đà Nẵng: chùa trong hang đá và thành phố ăn sáng

Đà Nẵng có hai đặc điểm ít nơi nào có cùng lúc: chùa nằm trong hang đá, và một thành phố mà gần như ai cũng ăn sáng ngoài hàng.

Hai thứ đó nghe không liên quan, nhưng cùng ảnh hưởng tới cách ăn chay ở đây.

Ngũ Hành Sơn — chùa trong lòng núi

Ngũ Hành Sơn là cụm năm ngọn núi đá vôi nổi lên giữa vùng cát ven biển, đặt tên theo ngũ hành: Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ. Lớn nhất là Thuỷ Sơn, nơi có chùa và hang động.

Điều đặc biệt là chùa ở đây nằm trong hang:

• Động Huyền Không — hang lớn, có lỗ thủng trên trần cho ánh sáng rọi thẳng xuống, trong hang có bàn thờ Phật.
• Động Tàng Chơn, động Vân Thông — các hang nhỏ hơn, có lối lên đỉnh.
• Chùa Tam Thai, chùa Linh Ứng — chùa xây trên núi từ thời Nguyễn.

Không gian hang đá làm việc lễ Phật ở đây khác hẳn chùa thường: mát, tối, tiếng vọng. Người ta nói chuyện nhỏ lại mà không ai bảo.

Làng đá Non Nước

Dưới chân núi là làng nghề điêu khắc đá mấy trăm năm. Thợ ở đây tạc tượng Phật, tượng linh vật, đồ thờ — cung cấp cho chùa khắp cả nước.

Đây là chi tiết đáng chú ý về mặt nghề: một làng sống bằng việc làm đồ thờ thì nếp sống cũng gắn với chùa chiền, và ăn chay ngày rằm là chuyện thường.

Thành phố ăn sáng ngoài hàng

Người Đà Nẵng có thói quen ăn sáng ngoài hàng gần như tuyệt đối — mì Quảng, bún chả cá, bánh canh, bún mắm. Bếp nhà ít khi nổi lửa buổi sáng.

Với người ăn chay, điều này có hai mặt:

• Thuận: hàng quán dày đặc, và hàng chay cũng theo đó mà nhiều, mở sớm.
• Khó: món ăn sáng nổi tiếng của Đà Nẵng phần lớn gốc là hải sản — chả cá, bún mắm, mì Quảng tôm thịt. Muốn ăn chay thì phải tìm đúng hàng chay chứ khó gọi bản chay ở hàng mặn.

Mì Quảng chay — món phải thử

Mì Quảng là món của cả vùng, và bản chay ở Đà Nẵng làm rất tới:

• Sợi mì gạo bản to, màu trắng hoặc vàng nghệ.
• Nước lèo ít, chỉ xăm xắp, nấu từ củ quả và nấm.
• Nhân nấm rơm, nấm bào ngư, đậu hũ, chả chay.
• Bắt buộc có bánh tráng mè nướng bẻ vào, đậu phộng rang, rau sống và ớt xanh.

Không có bánh tráng nướng thì người Quảng không coi là mì Quảng — chi tiết đó giữ nguyên ở bản chay.

Món chay khác ở Đà Nẵng

• Bún chay — nước lèo củ quả, đậu hũ, chả chay, ăn với rau sống đầy.
• Bánh xèo chay — nhân giá, nấm, đậu xanh; bánh xèo miền Trung nhỏ và giòn hơn bánh xèo Nam Bộ.
• Bánh bèo, bánh nậm chay — ảnh hưởng Huế, nhân nấm và đậu xanh.
• Mít trộn chay — mít non luộc trộn rau răm, đậu phộng, bánh tráng; món nhậu bình dân mà vốn dễ làm chay.

Chùa Linh Ứng Bãi Bụt

Trên bán đảo Sơn Trà có chùa Linh Ứng với tượng Quan Âm cao 67m nhìn ra biển — điểm dễ nhận nhất của Đà Nẵng từ xa.

Chùa nằm ở vị trí đẹp, đông khách tham quan, và là nơi nhiều người tới cầu bình an trước khi đi biển. Quanh đó có hàng chay phục vụ khách.

Nhịp trong năm

• Mùng một, rằm — hàng chay đông, nhất là quanh Ngũ Hành Sơn.
• Lễ hội Quán Thế Âm tháng Hai âm tại Ngũ Hành Sơn — lễ hội Phật giáo lớn của miền Trung.
• Mùa hè — khách du lịch nội địa đông nhất.
• Tháng Chín tới tháng Mười một — mùa mưa bão.

Ghé Đà Nẵng

• Ngũ Hành Sơn — đi buổi sáng sớm cho mát, trong hang thì lúc nào cũng mát.
• Chùa Linh Ứng Sơn Trà — kết hợp đi bán đảo.
• Hàng chay mở sớm — ăn sáng chay ở đây dễ hơn ăn tối chay.
• Hội An cách ba mươi cây số — nhiều người ở Đà Nẵng, ăn ở Hội An.

Bánh Mì XANH tìm đối tác nhượng quyền ở các tỉnh thành — mô hình bánh mì chay 24 giờ, hợp thành phố có thói quen ăn ngoài hàng. Xem trang nhượng quyền Bánh Mì XANH.

Hỏi đáp nhanh

Chùa trong hang ở Đà Nẵng là chùa nào?

Ở Ngũ Hành Sơn, cụm năm núi đá vôi đặt tên theo ngũ hành. Động Huyền Không có lỗ thủng trên trần cho ánh sáng rọi thẳng xuống bàn thờ Phật; ngoài ra có động Tàng Chơn, động Vân Thông và các chùa Tam Thai, Linh Ứng trên núi.

Thói quen ăn sáng ngoài hàng ảnh hưởng gì?

Thuận là hàng quán dày đặc và hàng chay cũng nhiều, mở sớm. Khó là món ăn sáng nổi tiếng của Đà Nẵng phần lớn gốc hải sản, nên phải tìm đúng hàng chay chứ khó gọi bản chay ở hàng mặn.

Mì Quảng chay có gì bắt buộc?

Bánh tráng mè nướng bẻ vào — không có thì người Quảng không coi là mì Quảng. Ngoài ra là đậu phộng rang, rau sống, ớt xanh, và nước lèo chỉ xăm xắp chứ không ngập.

Làng đá Non Nước liên quan gì?

Làng nghề điêu khắc đá mấy trăm năm dưới chân Ngũ Hành Sơn, tạc tượng Phật và đồ thờ cung cấp cho chùa khắp nước. Một làng sống bằng đồ thờ thì nếp sống cũng gắn với chùa chiền.

Lễ hội Phật giáo lớn nhất ở đây là gì?

Lễ hội Quán Thế Âm tháng Hai âm lịch tại Ngũ Hành Sơn — lễ hội Phật giáo lớn của miền Trung.

Ăn sáng chay hay ăn tối chay dễ hơn?

Ăn sáng, vì hàng chay ở Đà Nẵng mở sớm theo nhịp ăn sáng ngoài hàng của thành phố.