Ăn chay ở Bình Dương: tượng Phật nằm dài nhất và lễ rước kiệu Bà

Bình Dương thường được nhắc tới như thủ phủ công nghiệp. Nhưng đây cũng là vùng đất có tượng Phật nhập Niết bàn thuộc loại dài nhất châu Á, và một lễ hội rằm tháng Giêng kéo cả triệu người về.

Chùa Hội Khánh và tượng Phật nằm

Chùa Hội Khánh ở Thủ Dầu Một có từ thế kỷ 18, là một trong những ngôi chùa cổ nhất Nam Bộ. Chùa gắn với cụ Nguyễn Sinh Sắc — thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh — từng lưu lại đây hoạt động.

Điểm gây chú ý nhất là tượng Phật nhập Niết bàn dài 52m đặt trên mái chùa, ở độ cao hơn 20m. Tượng nằm nghiêng, tay chống đầu, dáng an nhiên.

Tư thế nhập Niết bàn có ý nghĩa riêng trong Phật giáo: đó là lúc buông bỏ hoàn toàn, không còn gì để giữ. Với người tới lễ, hình ảnh đó gợi nhắc chuyện sống nhẹ, bớt bám víu — cùng mạch với việc ăn chay tiết chế.

Chùa Bà Thiên Hậu và lễ rước kiệu

Chùa Bà Thiên Hậu ở Thủ Dầu Một là của cộng đồng người Hoa, thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu — vị thần bảo hộ người đi biển.

Lễ rước kiệu Bà rằm tháng Giêng là lễ hội lớn nhất Đông Nam Bộ. Kiệu Bà được rước qua các tuyến phố chính, có múa lân sư rồng, đoàn rước dài hàng cây số. Người từ khắp nơi đổ về, con số lên tới hàng trăm nghìn tới cả triệu lượt.

Với chuyện ăn chay, đây là cao điểm trong năm:

• Nhiều người giữ chay trước và trong ngày lễ.
• Hàng quán quanh chùa bán đồ chay suốt mùa lễ.
• Các hội quán người Hoa nấu cơm chay đãi khách, nhiều nơi miễn phí.

Cộng đồng người Hoa ở Bình Dương đông và có tổ chức, nên nếp ăn chay kỳ ở đây khá chắc — không chỉ mùng một rằm mà còn các ngày vía.

Gốm sứ — nghề làm nên tên đất

Bình Dương nổi tiếng về gốm sứ hàng trăm năm, với các lò gốm Lái Thiêu, Tân Phước Khánh. Gốm Bình Dương có mặt trong bếp khắp Nam Bộ: tô, chén, khạp, lu.

Liên quan tới bếp chay: khạp và lu gốm là đồ dùng để muối dưa, làm chao, ủ tương — những thứ nền tảng của bếp chay truyền thống. Nghề gốm và nghề làm tương chao đi cùng nhau.

Bữa ăn của người lao động

Bình Dương có lượng lao động nhập cư rất lớn từ miền Tây và miền Trung. Điều này định hình thị trường ăn uống:

• Giá phải rẻ — phần lớn khách là công nhân, chi tiêu ăn uống có hạn.
• Nhanh và no — giờ nghỉ ca ngắn.
• Gần khu trọ và khu công nghiệp hơn là ở trung tâm.
• Nhịp theo ca — có ca đêm, nên hàng ăn mở khuya có khách thật.

Với hàng chay, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội: khách đông nhưng đòi hỏi giá thấp, và mô hình phải gọn.

Chi tiết đáng chú ý: rất nhiều công nhân gốc miền Tây, mà miền Tây thì nếp ăn chay kỳ rất chắc. Nên vào mùng một và rằm, hàng chay ở khu công nghiệp đông hơn hẳn ngày thường.

Món chay ở Bình Dương

• Cơm chay phần — mô hình phổ biến nhất, giá bình dân, bán theo suất.
• Bánh bèo bì Mỹ Liên — đặc sản Lái Thiêu; bản gốc có bì heo, bản chay dùng bì chay từ khoai và đậu.
• Gỏi măng cụt — Lái Thiêu là vùng măng cụt nổi tiếng; gỏi bản gốc có tôm thịt, bản chay dùng đậu hũ chiên và nấm.
• Trái cây Lái Thiêu — măng cụt, sầu riêng, bòn bon, dâu.
• Đồ chay chế biến sẵn — bán nhiều ở chợ, tiện cho người đi làm ca.

Nhịp trong năm

• Rằm tháng Giêng — lễ rước kiệu Bà, cao điểm tuyệt đối.
• Mùng một, rằm hàng tháng — hàng chay đông, nhất là khu có nhiều người Hoa và người miền Tây.
• Tháng Bảy Vu Lan — cao điểm thứ hai.
• Sau Tết — công nhân trở lại, thị trường ăn uống sôi động lại.

Ghé Bình Dương

• Chùa Hội Khánh — xem tượng Phật nằm, ngay Thủ Dầu Một.
• Chùa Bà Thiên Hậu — đi rằm tháng Giêng nếu muốn thấy lễ rước.
• Lái Thiêu — vườn trái cây, và gốm.
• Chợ Thủ Dầu Một — hàng chay và đồ chay làm sẵn.

Bánh Mì XANH tìm đối tác nhượng quyền ở các tỉnh thành — mô hình bánh mì chay 24 giờ, giá bình dân, vận hành ít người, hợp khu công nghiệp có ca đêm. Xem trang nhượng quyền Bánh Mì XANH.

Hỏi đáp nhanh

Tượng Phật nằm ở chùa Hội Khánh dài bao nhiêu?

52m, đặt trên mái chùa ở độ cao hơn 20m, thuộc loại dài nhất châu Á. Tư thế nhập Niết bàn mang ý nghĩa buông bỏ hoàn toàn — cùng mạch với việc ăn chay tiết chế.

Lễ rước kiệu Bà diễn ra khi nào?

Rằm tháng Giêng, là lễ hội lớn nhất Đông Nam Bộ, thu hút hàng trăm nghìn tới cả triệu lượt người. Nhiều người giữ chay trước và trong ngày lễ, các hội quán người Hoa nấu cơm chay đãi khách.

Vì sao nếp ăn chay ở Bình Dương chắc?

Cộng đồng người Hoa đông và có tổ chức nên giữ chay kỳ đều, không chỉ mùng một rằm mà cả các ngày vía. Cộng thêm rất nhiều công nhân gốc miền Tây, vốn có nếp ăn chay kỳ chắc.

Thị trường ăn uống ở đây có đặc điểm gì?

Giá phải rẻ vì phần lớn khách là công nhân, cần nhanh và no vì giờ nghỉ ca ngắn, nằm gần khu trọ và khu công nghiệp, và có nhịp theo ca nên hàng mở khuya có khách thật.

Nghề gốm liên quan gì tới bếp chay?

Khạp và lu gốm là đồ dùng để muối dưa, làm chao, ủ tương — những thứ nền tảng của bếp chay truyền thống. Nghề gốm và nghề làm tương chao đi cùng nhau.

Món đặc sản nào có bản chay?

Bánh bèo bì Lái Thiêu dùng bì chay từ khoai và đậu thay bì heo, và gỏi măng cụt dùng đậu hũ chiên với nấm thay tôm thịt.