
Quận Tân Bình là nơi có sân bay Tân Sơn Nhất — sân bay bận rộn nhất Việt Nam. Bài này vì thế không nói về đặc sản vùng miền, mà về một việc rất cụ thể: ăn chay khi đi máy bay.
Đây là điều nhiều người không biết: gần như mọi hãng hàng không đều phục vụ suất ăn đặc biệt miễn phí, trong đó có nhiều loại suất chay.
Nhưng có hai điều kiện:
Đặt qua website của hãng khi đặt vé, qua ứng dụng, hoặc gọi tổng đài. Nếu mua vé qua đại lý thì phải yêu cầu đại lý đặt hộ.
Ngành hàng không dùng bộ mã chung. Đây là các mã liên quan tới ăn chay:
| Mã | Nghĩa | Phù hợp với ai |
|---|---|---|
| VGML | Suất thuần chay — không thịt, cá, trứng, sữa, mật ong | Người thuần chay |
| VLML | Chay có trứng và sữa | Người ăn chay dùng được trứng sữa |
| AVML | Chay kiểu Ấn Độ — nhiều gia vị, cà ri, không trứng | Ai thích đồ đậm vị; thường có sữa |
| VOML | Chay kiểu Á Đông — cơm, rau xào, đậu hũ | Gần với khẩu vị Việt nhất |
| VJML | Chay Kỳ Na giáo — không thịt cá trứng sữa, và không củ rễ (khoai, hành, tỏi, cà rốt) | Người theo Kỳ Na; cũng là lựa chọn của người kiêng ngũ vị tân |
| RVML | Chay ăn sống — rau quả tươi, không nấu | Người ăn thô |
Đây là chỗ khó, và đáng nói rõ.
Người ăn chay theo Phật giáo Bắc tông kiêng ngũ vị tân — hành, tỏi, hẹ, kiệu, nén — điều đã nói kỹ ở bài Lý Sơn. Nhưng không có mã hàng không nào tương ứng chính xác với yêu cầu đó.
Các cách xử lý thực tế:
Đây là phương án nhiều người ăn chay chọn, và có vài quy tắc cần nhớ:
Nhiều nước cấm mang thực phẩm tươi nhập cảnh — trái cây, rau, hạt giống, sản phẩm tươi. Úc, New Zealand, Nhật, Đài Loan, Mỹ kiểm rất gắt, và phạt rất nặng nếu không khai báo.
Đồ khô đóng gói công nghiệp có nhãn thì thường an toàn hơn. Nhưng nguyên tắc chắc nhất: ăn hết trước khi hạ cánh, hoặc khai báo.
Khu vực chờ bay thường có ít lựa chọn. Vài kinh nghiệm:
Tân Sơn Nhất nằm trong nội thành TP.HCM, nên khác với nhiều sân bay khác: quanh sân bay là phố xá đông đúc với nhiều quán chay ở Tân Bình, Phú Nhuận, Gò Vấp. Ăn no rồi vào sân bay là phương án tốt nhất.
Ngay gần sân bay, ở đường Huỳnh Lan Khanh, có chùa Phổ Quang — một trong những ngôi chùa lớn và đông khách nhất TP.HCM.
Chùa nằm sát khu vực sân bay nên có một nhóm khách rất riêng: người chờ chuyến bay, người tiễn người thân đi xa, người vừa hạ cánh.
Chùa có trai đường và phục vụ cơm chay vào ngày rằm, mùng một và các dịp lễ lớn. Đây là nơi thuận tiện cho người ăn chay có vài giờ chờ bay.
Tân Bình là quận không có giờ nghỉ. Chuyến bay đầu tiên cất cánh khoảng 5 giờ sáng, chuyến cuối hạ cánh sau nửa đêm, và cả một hệ thống dịch vụ chạy theo: taxi, khách sạn, nhà hàng, kho hàng, nhân viên ca đêm.
Khách bay đêm về tới nơi lúc 1-2 giờ sáng, đói, và tìm chỗ ăn. Người làm ca ở sân bay cũng vậy.
Đây là một trong những khu vực có nhu cầu ăn đêm rõ ràng và ổn định nhất cả nước — và phần chay trong nhu cầu đó thì gần như không được phục vụ, đúng như tình trạng đã lặp lại ở mọi bài trong loạt này.
Khác một điểm: ở đây nhu cầu không theo mùa, không theo lễ hội, mà đều đặn mỗi ngày, quanh năm.
Bánh Mì XANH tìm đối tác nhượng quyền ở các tỉnh thành — mô hình bánh mì chay 24 giờ, thực đơn gọn. Xem trang nhượng quyền Bánh Mì XANH.
Xem nhượng quyền Bánh Mì XANH →Đặt qua website hãng khi mua vé, qua ứng dụng hoặc gọi tổng đài, thường phải trước 24 tới 48 giờ so với giờ bay. Suất ăn đặc biệt là miễn phí ở gần như mọi hãng.
VGML là thuần chay không trứng sữa; VLML là chay có trứng sữa; AVML là chay kiểu Ấn nhiều gia vị; VOML là chay kiểu Á Đông gần khẩu vị Việt nhất; VJML là chay Kỳ Na không củ rễ; RVML là chay ăn sống.
Không có mã nào tương ứng chính xác. Gần nhất là VJML vì suất Kỳ Na loại bỏ hành tỏi, nhưng cũng không có khoai cà rốt nên khá đơn điệu. Cách khác là chọn VGML rồi ghi chú "no garlic, no onion", tuy không phải lúc nào cũng được đáp ứng.
Được với đồ khô và đặc như bánh mì, xôi nắm, trái cây, hạt. Chất lỏng, gel, sốt, súp thì mỗi hộp tối đa 100 ml và tổng cộng đựng trong túi nhựa trong 1 lít — nên nước tương, tương ớt, chao phải chú ý dung tích.
Nhiều nước cấm mang thực phẩm tươi nhập cảnh và phạt rất nặng nếu không khai báo — Úc, New Zealand, Nhật, Đài Loan, Mỹ kiểm rất gắt. Nguyên tắc chắc nhất là ăn hết trước khi hạ cánh hoặc khai báo.
Khu chờ ít lựa chọn, chủ yếu là bánh mì không nhân, bánh ngọt, trái cây, hạt, sữa đậu nành. Vì sân bay nằm trong nội thành nên cách tốt nhất là ăn no ở các quán chay quanh Tân Bình, Phú Nhuận, Gò Vấp rồi mới vào.
Ba mươi năm đón khách quốc tế đã để lại một thứ hiếm thấy ở Việt Nam: thực đơn ghi rõ món nào không có gì.
Phật giáo vào Việt Nam khoảng hai nghìn năm trước. Nhưng người ở đây đã ăn uống theo một lối riêng từ lâu trước đó.
Vùng sữa lớn nhất miền Bắc là nơi hợp nhất để hỏi: người ăn chay ở Việt Nam có uống sữa không?
Phần lớn tôn giáo dạy ăn chay bằng lời khuyên. Có một tôn giáo ở Tây Ninh ghi nó thành bậc, có số ngày cụ thể.

Chuỗi tiệm bánh mì chay thượng hạng tại TP.HCM. Công thức thuần chay, rau tươi mỗi ngày, năm tiệm mở 24h kể cả chủ nhật và ngày lễ. Miễn phí giao đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km.
