Ăn chay ở Đà Lạt: nơi nguyên liệu chay dồi dào nhất nước

Với người nấu chay, Đà Lạt có một lợi thế mà không nơi nào ở Việt Nam sánh được: nguyên liệu rau củ dồi dào và đa dạng nhất nước, ngay tại chỗ, tươi trong ngày.

Cả nước ăn rau Đà Lạt chở đi. Người Đà Lạt ăn rau hái buổi sáng.

Vì sao Đà Lạt trồng được thứ nơi khác không trồng nổi

Độ cao khoảng 1.500m cho Đà Lạt khí hậu ôn đới quanh năm — mát, chênh lệch ngày đêm lớn. Đó là điều kiện để trồng những loại rau củ mà đồng bằng nhiệt đới không trồng được, hoặc trồng ra không ngon:

• Bắp cải, súp lơ, cải thảo, cải bó xôi
• Cà rốt, củ dền, khoai tây, atiso
• Xà lách các loại, rau thơm ôn đới — húng tây, oregano, thì là tây
• Dâu tây, hồng, bơ, chanh dây
• Nấm — nhiều trại nấm lớn, từ nấm hương tới nấm đùi gà

Với bếp chay, đây là chuyện lớn. Nấu chay ngon phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng rau củ, vì không có thịt để "cứu" món. Rau tươi, ngọt, giòn thì món đơn giản cũng ngon.

Thiền viện Trúc Lâm

Thiền viện Trúc Lâm nằm trên núi Phụng Hoàng, nhìn xuống hồ Tuyền Lâm. Đây là một trong những thiền viện lớn nhất của dòng Trúc Lâm phục hưng — dòng thiền do vua Trần Nhân Tông lập, được khôi phục ở thế kỷ 20.

Thiền viện có khu nội viện dành cho người tu, và khu ngoại viện mở cho khách. Nhiều người lên đây tham gia khoá tu ngắn ngày — ăn chay, ngồi thiền, làm việc chấp tác.

Chi tiết đáng nói: cơm ở thiền viện theo đúng tinh thần Trúc Lâm — đơn giản, vừa đủ. Rau Đà Lạt luộc chấm tương, đậu hũ, canh. Không cầu kỳ dù nguyên liệu sẵn.

Chùa Linh Phước — chùa ve chai

Ở Trại Mát cách trung tâm khoảng tám cây số có chùa Linh Phước, nổi tiếng vì toàn bộ được khảm bằng mảnh sành sứ và chai lọ vỡ — hàng triệu mảnh, ghép thành rồng, hoa văn, tượng.

Con rồng dài mấy chục mét trong sân chùa làm từ hàng vạn vỏ chai bia. Đây là kiểu công phu rất riêng: lấy thứ người ta vứt đi làm nên chỗ trang nghiêm.

Ý đó hợp lạ lùng với tinh thần ăn chay — dùng thứ giản dị, không cần cao sang, mà vẫn ra được cái đẹp.

Món chay xứ lạnh

Khí hậu mát làm người ta ăn khác:

• Lẩu chay — món hợp nhất với Đà Lạt. Nước dùng rau củ, nhúng nấm các loại, rau ôn đới, đậu hũ.
• Canh atiso — atiso hầm, vị ngọt thanh, đặc sản chỉ Đà Lạt có nhiều.
• Sữa đậu nành nóng — bán khắp nơi buổi tối, thứ ai tới Đà Lạt cũng uống.
• Bánh tráng nướng — bản mặn có trứng và khô bò; bản chay dùng phô mai chay hoặc để không, thêm hành và tương.
• Nấm nướng, nấm xào — nấm tươi hái trong ngày, không cần nêm nhiều.
• Atiso, khoai lang, bắp nướng — món ăn vặt buổi tối lạnh.

Thị trường đồ chay Đà Lạt

Đà Lạt có ba nhóm khách đồ chay khác nhau:

• Người địa phương ăn chay kỳ như mọi nơi.
• Người đi tu tập — thiền viện, khoá tu, nhóm hành thiền.
• Khách du lịch — đông quanh năm, và nhóm ăn chay vì sức khoẻ hoặc lối sống ngày càng nhiều.

Nhóm thứ ba đang làm thay đổi bộ mặt quán chay ở đây: nhiều quán mở theo hướng quán ăn lành mạnh hơn là quán chay truyền thống — salad, nước ép, đồ nướng, không gian đẹp để chụp ảnh.

Nhịp trong năm

• Quanh năm mát, không có mùa thấp rõ rệt như các thành phố biển.
• Cuối tuần và lễ — đông nhất, giá phòng và giá ăn tăng.
• Tháng Mười hai tới tháng Hai — lạnh nhất, mùa hoa, khách đông.
• Mùng một, rằm — hàng chay đông, nhất là quanh chùa.

Ghé Đà Lạt

• Chợ Đà Lạt buổi sáng — rau tươi nhất, rẻ nhất, và là nơi nên mua đồ mang về.
• Thiền viện Trúc Lâm — đi cáp treo từ đồi Robin, hoặc chạy xe vòng hồ.
• Chùa Linh Phước ở Trại Mát — kết hợp đi tàu hoả cổ từ ga Đà Lạt.
• Quán chay quanh chùa và trong trung tâm — nhiều lựa chọn, cả truyền thống lẫn hiện đại.

Bánh Mì XANH tìm đối tác nhượng quyền ở các tỉnh thành — mô hình bánh mì chay 24 giờ, thực đơn gọn, hợp thành phố du lịch có khách đêm. Xem nhuongquyenbanhmi.com.

Hỏi đáp nhanh

Vì sao Đà Lạt thuận lợi cho bếp chay?

Vì đây là vựa rau ôn đới lớn nhất nước, nguyên liệu tươi trong ngày. Nấu chay ngon phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng rau củ, vì không có thịt để cứu món — rau tươi ngọt giòn thì món đơn giản cũng ngon.

Đà Lạt trồng được gì mà nơi khác không?

Nhờ độ cao khoảng 1.500m và khí hậu ôn đới quanh năm: bắp cải, súp lơ, cải thảo, cải bó xôi, cà rốt, củ dền, khoai tây, atiso, xà lách và rau thơm ôn đới, cùng nhiều loại nấm.

Cơm ở thiền viện Trúc Lâm thế nào?

Đơn giản và vừa đủ theo đúng tinh thần Trúc Lâm — rau luộc chấm tương, đậu hũ, canh. Không cầu kỳ dù nguyên liệu sẵn có.

Chùa Linh Phước đặc biệt ở đâu?

Toàn bộ được khảm bằng hàng triệu mảnh sành sứ và chai lọ vỡ, con rồng trong sân làm từ hàng vạn vỏ chai bia — lấy thứ người ta vứt đi làm nên chỗ trang nghiêm.

Món chay nào hợp Đà Lạt nhất?

Lẩu chay, vì khí hậu mát. Nước dùng rau củ, nhúng nấm các loại và rau ôn đới. Ngoài ra có canh atiso hầm và sữa đậu nành nóng bán khắp nơi buổi tối.

Quán chay ở Đà Lạt có gì khác?

Nhiều quán mở theo hướng quán ăn lành mạnh hơn là quán chay truyền thống — salad, nước ép, đồ nướng, không gian đẹp — do nhóm khách du lịch ăn chay vì lối sống ngày càng đông.