Xếp tủ lạnh sao cho rau để được lâu gấp đôi

Mua rau về, ba ngày sau mở tủ ra thấy héo nhũn — chuyện quá quen. Phần lớn không phải vì rau kém, mà vì xếp sai chỗ.

Tủ lạnh không phải một khối lạnh đều. Nó có nhiều vùng nhiệt độ khác nhau, và mỗi loại rau hợp một vùng.

Các vùng trong tủ lạnh

• Ngăn rau (dưới cùng) — ẩm nhất và ổn định nhất. Đây là chỗ dành cho rau lá, và nó được thiết kế đúng cho việc đó.
• Ngăn giữa — nhiệt độ đều, hợp đồ nấu chín, đậu hũ, sữa hạt.
• Ngăn trên cùng — thường ấm hơn ngăn giữa một chút vì khí lạnh chìm xuống.
• Cánh cửa — ấm nhất và dao động nhiều nhất, vì mở ra đóng vào liên tục. Đây là chỗ tệ nhất cho bất cứ thứ gì dễ hỏng.
• Sát thành trong cùng — lạnh nhất, có khi đóng đá. Rau lá dính vào đây là bị "cháy lạnh", nhũn khi rã.

Riêng chuyện dời rau từ cánh cửa vào ngăn rau đã kéo dài tuổi thọ rau lên đáng kể.

Rau lá — kẻ thù là nước đọng, không phải khô

Nhiều người rửa rau sạch rồi cất vào tủ cho tiện. Đây là lý do rau nhũn nhanh nhất: nước đọng trên lá làm lá úng từ bên trong.

Cách giữ lâu:

1. Đừng rửa trước khi cất. Rửa lúc sắp nấu.
2. Nếu lỡ ướt thì vẩy thật ráo rồi mới cất.
3. Lót giấy thấm trong hộp hoặc túi. Giấy hút hơi nước thừa, giữ độ ẩm vừa phải thay vì để nước đọng.
4. Đậy hờ, đừng bịt kín. Rau vẫn hô hấp sau khi cắt; bịt kín hoàn toàn thì hơi ẩm và khí tích lại làm rau nhanh hỏng.

Rau thơm — xử lý khác hẳn rau lá

Ngò, húng quế, rau răm để nguyên bó trong tủ thì hai ngày là đen lá. Hai cách giữ lâu hơn:

• Cắm như cắm hoa. Cắt gốc, cắm vào ly nước, trùm túi hờ lên trên. Ngò và ngò gai giữ được lâu hơn hẳn cách để nằm.
• Húng quế thì để ngoài tủ. Đây là chỗ nhiều người làm sai: húng quế bị lạnh sẽ đen lá. Cắm ly nước để trên bàn bếp, chỗ mát, là giữ được lâu hơn để trong tủ.

Ba thứ không nên để chung

Có một chuyện ít người biết: một số trái cây thải ra khí ethylene khi chín, và khí này làm những thứ ở gần chín nhanh theo — rồi hỏng nhanh theo.

• Chuối, táo, bơ, xoài, cà chua — nhóm thải ethylene mạnh.
• Rau lá, dưa leo, bông cải — nhóm nhạy với ethylene.

Để hai nhóm cạnh nhau trong ngăn kín là rau héo nhanh hơn hẳn mà không hiểu vì sao. Tách ra hai ngăn, hoặc ít nhất đừng để chung một hộp.

Mẹo ngược lại: muốn bơ hoặc xoài chín nhanh thì để chung với chuối — cùng nguyên lý, dùng có chủ đích.

Thứ không nên cho vào tủ lạnh

• Khoai tây — lạnh làm tinh bột chuyển thành đường, khoai ngọt và đổi màu khi chiên. Để chỗ tối và thoáng.
• Hành tây — ẩm trong tủ làm mềm và mốc. Để nơi khô thoáng, và không để cạnh khoai tây — cả hai hỏng nhanh hơn khi để cạnh nhau.
• Cà chua chưa chín — lạnh làm mất vị và làm bột. Chín rồi mới cho vào tủ nếu chưa ăn kịp.
• Chuối — vỏ đen trong tủ lạnh.

Mua vừa đủ vẫn là cách tốt nhất

Xếp đúng chỗ kéo dài tuổi thọ rau, nhưng không kéo dài vô hạn. Cách giảm bỏ phí hiệu quả hơn cả vẫn là mua vừa với nhịp nấu của nhà mình.

• Rau lá mua cho hai ba ngày, đừng mua cả tuần. Đây là nhóm hỏng nhanh nhất.
• Củ quả mua được dài hơn — cà rốt, su su, bí, khoai giữ được cả tuần nếu để đúng chỗ.
• Rau thơm mua ít một. Một bó lớn để dành thì phần lớn thành rác, vì mỗi bữa chỉ dùng một nhúm.

Và trước khi đi chợ thì mở tủ nhìn một lượt. Mua trùng thứ đang có là nguyên nhân rất phổ biến của rau bỏ đi.

Vì sao chuyện này đáng làm

Rác thực phẩm trong hộ gia đình phần lớn là rau củ mua về rồi không ăn kịp. Nó tốn hai lần: tiền mua và rác thải ra.

Và với người ăn chay thì phần rau trong bữa lớn hơn hẳn, nên lượng bỏ phí cũng lớn hơn nếu xếp sai. Xếp đúng chỗ là việc không tốn thêm đồng nào — chỉ tốn một lần sắp lại tủ.

Hỏi đáp nhanh

Vì sao rau lá nhũn nhanh trong tủ lạnh?

Thường vì rửa rồi cất khi còn ướt — nước đọng trên lá làm lá úng từ bên trong. Nên rửa lúc sắp nấu, và nếu lỡ ướt thì vẩy thật ráo rồi lót giấy thấm.

Chỗ nào trong tủ lạnh tệ nhất cho rau?

Cánh cửa — ấm nhất và dao động nhiều nhất vì mở đóng liên tục. Sát thành trong cùng cũng không tốt vì lạnh nhất, rau dính vào bị cháy lạnh rồi nhũn khi rã.

Có nên bịt kín túi rau không?

Không. Rau vẫn hô hấp sau khi cắt, bịt kín hoàn toàn thì hơi ẩm và khí tích lại làm nhanh hỏng. Đậy hờ là vừa.

Húng quế để trong tủ lạnh được không?

Không nên — húng quế bị lạnh sẽ đen lá. Cắm ly nước để trên bàn bếp chỗ mát thì giữ được lâu hơn để trong tủ.

Vì sao không nên để chuối táo cạnh rau?

Vì chuối, táo, bơ, xoài, cà chua thải khí ethylene khi chín, làm rau lá, dưa leo và bông cải ở gần chín nhanh rồi hỏng nhanh theo. Tách ra hai ngăn là đủ.

Nên mua rau cho mấy ngày?

Rau lá mua cho hai ba ngày vì hỏng nhanh nhất; củ quả như cà rốt, su su, bí, khoai giữ được cả tuần; rau thơm mua ít một vì mỗi bữa chỉ dùng một nhúm. Và mở tủ nhìn một lượt trước khi đi chợ để khỏi mua trùng.

Thứ gì không nên cho vào tủ lạnh?

Khoai tây (lạnh làm tinh bột chuyển thành đường), hành tây (ẩm làm mềm và mốc), cà chua chưa chín, và chuối. Hành tây và khoai tây cũng không nên để cạnh nhau.