
Mới chuyển tới Sài Gòn mà ăn chay thì tháng đầu hay vất vả — không phải vì thành phố thiếu hàng chay, mà vì hàng chay rải không đều. Có khu dày đặc, có khu đi cả cây số mới thấy một chỗ.
Biết ba khu và hai nhịp thời gian thì đỡ hẳn.
Đây là quy luật đáng nhớ nhất và áp dụng được ở mọi quận: chùa lớn thì quanh đó có hàng chay.
Lý do đơn giản — khách đi lễ là nhóm khách ổn định và đông đều, nhất là mùng một và ngày rằm. Hàng chay mở gần chùa thì có nguồn khách sẵn.
Nên khi chuyển tới chỗ ở mới, việc đầu tiên nên làm là xem quanh đó có chùa nào không, chứ không phải tìm thẳng từ khoá "quán chay".
Dày hàng quán nói chung nên hàng chay cũng nhiều, và đa dạng nhất về kiểu: quán cơm chay bình dân, nhà hàng chay, quầy bánh mì chay, quán chay theo phong cách nước ngoài.
Đây cũng là khu có nhiều chỗ mở khuya nhất — quan trọng với người làm ca hoặc giờ giấc thất thường.
Khu người Hoa, nơi truyền thống ăn chay có gốc rễ sâu. Hàng chay ở đây nhiều, lâu đời, và thường là kiểu bếp chay Hoa — nhiều mì căn, tàu hũ ky, món tạo hình.
Đây cũng là nơi dễ mua nguyên liệu chay nhất: tàu hũ ky, mì căn, chao, các loại nấm khô — thứ mà siêu thị thường ít hoặc đắt hơn.
Hai ngày này cả thành phố đổi nhịp: hàng chay đông hơn hẳn, có nơi bán hết sớm, và nhiều quán mặn cũng bán thêm món chay chỉ trong hai ngày đó.
Nghĩa là hai ngày này thì dễ tìm đồ chay nhất — nhưng cũng phải chờ lâu nhất. Đi sớm hoặc đặt trước.
Cả tháng nhu cầu cao, không chỉ ngày rằm. Nếu mới tới mà gặp đúng tháng này thì đừng lấy đó làm chuẩn — các tháng khác vắng hơn nhiều.
Đây là điều người mới tới hay ngạc nhiên. Rất nhiều quán chay ở Sài Gòn bán sáng tới chiều rồi đóng — vì khách chính là khách ăn trưa và khách đi lễ.
Nên buổi tối muộn và ban đêm là khoảng hụt thật, nhất là với người làm ca. Hai lối gỡ: biết trước chỗ mở khuya, hoặc chuẩn bị sẵn ở nhà.
Với người ăn chay trường hoặc thuần chay, ba chỗ này nên hỏi ở bất kỳ quán lạ nào:
Quán chay hẳn thì không lo chỗ thứ ba, vì cả bếp là chay. Quán mặn có món chay thì cả ba đều đáng hỏi.
Với người giờ giấc thất thường thì đây là thứ đáng lưu số ngay từ đầu. Năm tiệm bánh mì chay mở 24 giờ: 38 Lê Thị Riêng, 15B Nguyễn Thị Minh Khai, 2B Trần Hưng Đạo, 148B Đề Thám (Quận 1) và 210 Bùi Văn Ba (Quận 7). Gọi 0923.183.183, đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km miễn phí giao.
Xem quanh chỗ ở có chùa nào không rồi tìm quanh đó — chùa lớn thì quanh đó có hàng chay, vì khách đi lễ là nguồn khách ổn định. Quy luật này áp dụng được ở mọi quận.
Quanh chùa (ở bất cứ quận nào), khu trung tâm Quận 1 và Quận 3 (đa dạng nhất và nhiều chỗ mở khuya nhất), và khu Chợ Lớn ở Quận 5, 6, 11 — nơi cũng dễ mua nguyên liệu chay nhất.
Vì hai ngày đó nhiều quán mặn cũng bán thêm món chay. Đổi lại là đông nhất và chờ lâu nhất, nên nên đi sớm hoặc đặt trước.
Buổi tối muộn và ban đêm, vì rất nhiều quán chay bán sáng tới chiều rồi đóng — khách chính của họ là khách ăn trưa và khách đi lễ.
Đi bộ một vòng buổi sáng (nhiều hàng nhỏ không có trên bản đồ), hỏi người bán tạp hoá quanh nhà, và tìm bằng từ khoá hẹp như "cơm chay + tên đường". Rồi ghi lại ba chỗ kèm giờ mở.
Ba chỗ hay lọt: đồ chua có nước mắm cá không, sốt có trứng không, dầu chiên có dùng chung với đồ mặn không. Quán chay hẳn thì không lo chỗ thứ ba.
Bánh mì chay thường đắt hơn bánh mì thường, và lý do không phải vì đồ chay hiếm. Nó nằm ở ba chỗ mà nhìn vào ổ bánh không thấy được.
Ba món cùng là bữa chay nhưng giải ba bài toán khác nhau. Chọn theo giờ trong ngày và theo việc sắp làm thì đúng hơn là chọn theo sở thích.
Khu phố Tây thức tới sáng nhưng phần lớn hàng ăn không phục vụ đồ chay. Đây là cách đi từ trung tâm khu ra chỗ có đồ chay lúc rạng sáng.
Hai cách đặt cùng một ổ bánh nhưng khác nhau về giá, về tốc độ, và quan trọng nhất là về khả năng dặn kỹ chuyện chay.

Chuỗi tiệm bánh mì chay thượng hạng tại TP.HCM. Công thức thuần chay, rau tươi mỗi ngày, năm tiệm mở 24h kể cả chủ nhật và ngày lễ. Miễn phí giao đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km.
