Năm chỗ trong bếp hay bỏ phí thức ăn mà không ai để ý

Hỏi ai cũng nói nhà mình không lãng phí thức ăn. Nhưng đếm thật trong một tuần thì con số hay làm người ta bất ngờ — và phần lớn không phải thức ăn hỏng. Nó là thứ bị quên, bị cắt bỏ quá tay, hoặc bị hiểu sai một dòng chữ trên bao bì.

1. Ngăn rau — chỗ số một, không có đối thủ

Ngăn rau là nơi thức ăn đi vào rồi không ai nhìn lại. Mua rau vào chủ nhật, tuần bận, tới thứ sáu mở ra thì đã nhũn.

Ba việc đổi được chuyện này:

• Đừng rửa trước khi cất. Nước đọng trên lá là chỗ bắt đầu úng. Rửa lúc sắp nấu.
• Bọc giấy, đừng bọc túi kín. Rau lá bọc khăn giấy hơi ẩm rồi cho vào túi hở miệng thì giữ được gấp đôi.
• Để thứ mua trước ra phía ngoài. Nghe quá đơn giản, nhưng đây mới là thứ giải quyết vấn đề gốc: rau hỏng vì không ai nhìn thấy nó.

Và một quy tắc thực tế: rau lá ăn trong hai ba ngày đầu, củ quả để sau. Mua cải với bí cùng ngày thì nấu cải trước, bí để tuần sau cũng được.

2. Cắt bỏ quá tay

Nhiều phần bị cắt vứt theo thói quen chứ không phải vì không ăn được:

• Cuống rau muống, cọng cải — phần cứng hơn nhưng ngọt hơn lá. Cắt khúc ngắn, xào lâu hơn lá một chút là ăn được, có khi ngon hơn.
• Cuống nấm — phần lớn nấm ăn được cả cuống. Cuống hơi dai thì băm nhỏ cho vào món xào hoặc nấu nước dùng.
• Vỏ cà rốt, vỏ khoai — chà sạch là ăn được, không cần gọt. Gọt vỏ là bỏ đi cả phần chất xơ nằm sát vỏ.
• Lá cần tây, lá cà rốt — thơm, băm nhỏ rắc vào món như rau thơm.
• Ruột bầu bí non — nấu canh được, không cần móc bỏ như bí già.

Một mẹo gom hết: giữ một túi trong ngăn đá cho mọi phần vụn — cuống rau, vỏ hành, cuống nấm, cọng ngò. Đầy túi thì nấu một nồi nước dùng rau. Đây là cách biến rác thành nguyên liệu mà không tốn thêm công gì.

3. Hiểu sai dòng chữ trên bao bì

Đây là chỗ bỏ phí nhiều nhất mà oan nhất, vì đồ còn tốt nguyên.

Trên bao bì có hai kiểu ghi rất khác nhau:

• Hạn sử dụng / dùng trước ngày — mốc về an toàn. Quá mốc này thì không nên ăn.
• Sử dụng tốt nhất trước ngày — mốc về chất lượng, không phải an toàn. Quá mốc thì bánh có thể bớt giòn, gia vị bớt thơm, nhưng không có nghĩa là hỏng.

Đồ khô như gạo, mì, đậu, gia vị, đường, muối gần như luôn thuộc nhóm thứ hai. Dùng mũi và mắt để quyết định với nhóm đó, đừng bỏ chỉ vì con số. Còn đồ tươi, đồ chế biến sẵn, đồ có sữa thì theo đúng mốc ghi trên bao bì.

4. Nấu dư rồi không ai đụng tới

Nồi canh nấu nhiều cho chắc, ăn một bữa, để tủ lạnh, rồi ba ngày sau đổ đi. Vấn đề không phải nấu dư — mà là đồ dư không được nhìn thấy.

• Cất vào hộp trong suốt, để ngang tầm mắt trong tủ lạnh. Hộp đục đặt tầng dưới là hộp bị quên.
• Dành hẳn một bữa trong tuần cho đồ dư — nhiều nhà chọn tối thứ sáu. Biết trước là có chỗ tiêu thụ thì không ai ngại nấu dư nữa.
• Chia phần nhỏ trước khi cất. Một hộp lớn thì phải hâm cả, hâm rồi ăn không hết lại cất lại — mỗi vòng như vậy đồ xuống cấp một bậc.

5. Đồ khô để quên trong tủ

Gói đậu mua để nấu chè rồi quên. Chai gia vị mua cho một công thức rồi không dùng lại. Nhóm này không hỏng nhanh nên không ai để ý, và cứ nằm đó nhiều năm.

Cách đơn giản nhất: mỗi ba tháng dọn tủ khô một lần, lấy hết thứ ở tầng trong ra phía trước, và tuần đó nấu theo những thứ đó. Vừa dọn được tủ vừa khỏi mua thêm.

Khi ăn ngoài

Bỏ phí khi ăn ngoài thường vì gọi quá tay. Gọi vừa rồi thiếu thì gọi thêm dễ hơn là gọi dư rồi bỏ. Ổ bánh mì to như Thượng Hạng Premium 75.000đ thì hai người chia đôi vừa hơn là một người gọi rồi ăn không hết.

Phần chưa ăn thì gói mang về được — bánh mì để vài tiếng vẫn ăn được nếu tách rau ra để riêng. Bánh Mì XANH mở 24 giờ: 38 Lê Thị Riêng, 15B Nguyễn Thị Minh Khai, 2B Trần Hưng Đạo, 148B Đề Thám (Quận 1) và 210 Bùi Văn Ba (Quận 7). Gọi 0923.183.183, đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km miễn phí giao.

Hỏi đáp nhanh

Chỗ nào trong bếp bỏ phí nhiều nhất?

Ngăn rau, không có đối thủ. Rau vào đó rồi không ai nhìn lại cho tới khi nhũn. Cách sửa gốc rất đơn giản: để thứ mua trước ra phía ngoài, nơi nhìn thấy.

"Sử dụng tốt nhất trước ngày" quá hạn thì bỏ à?

Không nhất thiết. Đó là mốc về chất lượng chứ không phải an toàn — quá mốc thì có thể bớt giòn, bớt thơm. Còn "hạn sử dụng" mới là mốc an toàn. Đồ khô gần như luôn thuộc nhóm thứ nhất.

Có nên rửa rau trước khi cất tủ lạnh không?

Không. Nước đọng trên lá là chỗ bắt đầu úng. Rửa lúc sắp nấu, và bọc rau lá bằng khăn giấy hơi ẩm rồi cho vào túi hở miệng.

Cuống rau và cuống nấm có ăn được không?

Được. Cuống rau muống và cọng cải cứng hơn nhưng ngọt hơn lá, chỉ cần xào lâu hơn. Cuống nấm băm nhỏ cho vào món xào hoặc nấu nước dùng.

Làm sao để đồ dư không bị quên?

Cất vào hộp trong suốt, để ngang tầm mắt, và dành hẳn một bữa trong tuần cho đồ dư. Hộp đục đặt tầng dưới là hộp bị quên.

Ăn ngoài thì làm sao đỡ bỏ phí?

Gọi vừa rồi thiếu thì gọi thêm, dễ hơn gọi dư rồi bỏ. Ổ to thì hai người chia đôi. Phần chưa ăn gói mang về được nếu tách rau ra để riêng.