Không uống được cà phê thì uống gì cho tỉnh buổi sáng

Không phải ai cũng uống được cà phê. Có người uống vào là tim đập nhanh, cồn cào ruột, run tay, hoặc đêm đó không ngủ được. Ngưỡng nhạy với caffeine khác nhau rất nhiều giữa người này với người kia.

Câu hỏi kế tiếp thường là "vậy uống gì cho tỉnh". Nhưng trước khi trả lời, có một chuyện đáng xem lại.

Nhiều khi vấn đề không nằm ở đồ uống

Cảm giác uể oải buổi sáng thường đến từ những chỗ mà không đồ uống nào chữa được:

• Thiếu ngủ hoặc ngủ không sâu. Đây là nguyên nhân số một, và caffeine chỉ che đi chứ không giải quyết.
• Mất nước sau một đêm. Nhiều người dậy là uống cà phê ngay trong khi cơ thể đang cần nước — và một ly nước lọc lúc này có tác dụng rõ hơn người ta tưởng.
• Bỏ bữa sáng. Đường huyết thấp cho cảm giác giống hệt buồn ngủ.
• Thiếu ánh sáng buổi sáng. Ánh sáng mạnh trong khoảng một giờ sau khi dậy giúp cơ thể chuyển hẳn sang trạng thái ngày.

Ai đã quen uống cà phê thì thử một tuần: dậy uống nước, ăn sáng, ra chỗ có nắng vài phút. Nhiều người thấy nhu cầu caffeine giảm hẳn.

Có caffeine nhưng nhẹ hơn

Trà xanh, trà ô long

Ít caffeine hơn cà phê ở cùng lượng, và quan trọng hơn là có L-theanine — chất làm cảm giác tỉnh táo êm hơn, không "giật" như cà phê. Nhiều người không chịu được cà phê lại uống trà bình thường.

Muốn nhẹ hơn nữa thì đổ bỏ nước đầu: một phần caffeine ra nước đầu, nên tráng nhanh rồi pha nước hai thì nhẹ hơn.

Trà đen pha loãng

Nhiều caffeine hơn trà xanh nhưng vẫn dưới cà phê, và pha loãng thì điều chỉnh được theo ý.

Cacao nóng

Có một ít caffeine, rất thấp so với cà phê. Hợp người muốn thứ gì đó ấm và có vị đậm mà không muốn tỉnh giật.

Không caffeine

• Sữa đậu nành nóng — có đạm, nên chống đói tới trưa tốt hơn nước suông. Với người ăn chay thì đây cũng là một phần đạm cho ngày.
• Nước chanh ấm — vị chua nhẹ giúp tỉnh hơn nước lọc thường, và bù nước sau đêm.
• Trà gừng — cay ấm, hợp buổi sáng lạnh hoặc khi đang mệt người.
• Trà hoa cúc, trà bạc hà — không caffeine, nhẹ bụng.
• Nước ép rau củ — có đường tự nhiên nên đỡ tụt năng lượng, dù không "tỉnh" theo kiểu caffeine.

Nếu thích vị cà phê mà không chịu được caffeine

• Cà phê khử caffeine — vẫn còn một lượng rất nhỏ chứ không phải bằng không, nhưng thấp hơn nhiều.
• Ngũ cốc rang — một số món làm từ hạt rang có vị đăng đắng gần giống, hoàn toàn không caffeine.
• Uống ít lại thay vì bỏ hẳn. Nửa ly, hoặc pha loãng hơn, và uống sau khi ăn chứ không phải lúc bụng đói — với nhiều người chừng đó là đủ để hết khó chịu.

Ai nên hỏi bác sĩ

Thấy tim đập nhanh, hồi hộp, run tay kéo dài hoặc xảy ra cả khi không uống gì thì đó không còn là chuyện nhạy caffeine. Tương tự với người đang có bệnh tim mạch, rối loạn lo âu, cường giáp, hoặc đang uống thuốc — caffeine tương tác với một số thuốc.

Bài này là thông tin phổ thông, không thay tư vấn của bác sĩ.

Một lưu ý về trà sữa

Người bỏ cà phê hay chuyển sang trà sữa vì nghĩ nó nhẹ. Nhưng trà sữa làm từ trà ủ rất đặc và ly thường lớn, nên lượng caffeine có khi không thấp hơn một ly cà phê nhỏ. Nhạy caffeine thì đây không phải chỗ để chuyển sang.

Năm tiệm mở 24 giờ: 38 Lê Thị Riêng, 15B Nguyễn Thị Minh Khai, 2B Trần Hưng Đạo, 148B Đề Thám (Quận 1) và 210 Bùi Văn Ba (Quận 7). Gọi 0923.183.183.

Hỏi đáp nhanh

Uể oải buổi sáng có phải do thiếu caffeine không?

Thường không. Nguyên nhân phổ biến hơn là thiếu ngủ, mất nước sau một đêm, bỏ bữa sáng, và thiếu ánh sáng buổi sáng — những chỗ caffeine chỉ che đi chứ không giải quyết.

Vì sao có người không chịu được cà phê nhưng uống trà bình thường?

Vì trà ít caffeine hơn ở cùng lượng, và có L-theanine làm cảm giác tỉnh táo êm hơn, không giật như cà phê.

Làm sao pha trà cho nhẹ caffeine hơn?

Tráng nhanh rồi đổ bỏ nước đầu, pha nước hai — một phần caffeine ra nước đầu.

Thích vị cà phê mà không chịu được caffeine thì sao?

Cà phê khử caffeine (vẫn còn một lượng rất nhỏ), món từ ngũ cốc rang, hoặc đơn giản là uống ít lại và uống sau khi ăn thay vì lúc bụng đói.

Chuyển sang trà sữa có nhẹ hơn không?

Không chắc. Trà sữa làm từ trà ủ rất đặc và ly thường lớn, nên lượng caffeine có khi không thấp hơn một ly cà phê nhỏ.

Khi nào nên đi khám?

Khi tim đập nhanh, hồi hộp hay run tay kéo dài hoặc xảy ra cả lúc không uống gì — lúc đó không còn là chuyện nhạy caffeine. Người có bệnh tim mạch, lo âu, cường giáp hoặc đang uống thuốc cũng nên hỏi bác sĩ.