
Tối qua mua ổ bánh mì chay, ăn không hết, bỏ tủ lạnh. Sáng nay lấy ra: vỏ mềm oặt, cắn không kêu, ruột thì hơi dai. Nhiều người nghĩ bánh bị khô nên cho vào lò vi sóng cho "mềm lại" — và đó chính là bước làm hỏng hẳn.
Vấn đề nằm ở chỗ hiểu sai chuyện gì đã xảy ra với ổ bánh.
Vỏ bánh mì giòn được là nhờ nó khô hơn phần ruột. Khi để nguội trong túi kín hoặc trong tủ lạnh, hơi nước từ ruột bánh và từ nhân bốc ra, không thoát đi đâu được, nên thấm ngược vào vỏ. Vỏ hút ẩm thì mất độ giòn — đúng cơ chế bánh tráng để ngoài trời nồm bị mềm.
Có một chuyện nữa ít người biết: tủ lạnh làm bánh mì cũ đi nhanh hơn để ngoài. Tinh bột trong ruột bánh kết tinh lại nhanh nhất ở khoảng 0–7 độ, đúng khoảng nhiệt của ngăn mát. Ổ bánh để ngăn mát một đêm cũ tương đương để ngoài hai, ba ngày.
Hiểu được hai chuyện đó thì cách xử lý tự hiện ra: phải đuổi ẩm khỏi vỏ và làm nóng ruột đủ để tinh bột mềm trở lại. Lò vi sóng làm đúng ngược: nó đun nước trong bánh thành hơi, hơi đọng lại ở vỏ, nên bánh ra khỏi lò nóng nhưng nhũn, và nguội một chút là dai như cao su.
Tách đôi ổ bánh, úp mặt cắt xuống chảo khô, lửa vừa, không cho dầu. Khoảng hai tới ba phút là mặt cắt se lại, thơm mùi bánh nướng. Lật ngửa, đậy nắp thêm một phút để ruột nóng đều rồi bỏ nắp ra ngay.
Chỗ hay sai: đậy nắp từ đầu. Đậy sớm thì hơi nước quẩn trong chảo, quay lại thấm vào vỏ, công cốc. Nắp chỉ dùng ở phút cuối, và bỏ ra ngay khi đủ nóng.
Đặt 180 độ, ba tới bốn phút, không cần xịt dầu. Gió nóng thổi quanh ổ bánh đuổi ẩm ở vỏ rất nhanh, đây là việc nó làm tốt nhất. Ổ to như Thượng Hạng Premium thì thêm một phút.
Nhớ không bọc giấy bạc. Bọc lại là giữ hơi nước trong đó, thành ra hấp chứ không phải nướng.
200 độ, năm phút, để trực tiếp lên vỉ chứ đừng để lên khay. Cách này hợp khi hâm ba bốn ổ cùng lúc cho cả nhà, còn hâm một ổ thì phí thời gian chờ lò nóng.
Đây là chỗ bánh mì chay khác bánh mì thường, và là chỗ hay hỏng nhất:
Cách gọn nhất: mở ổ bánh, gạt phần rau và đồ chua ra đĩa, hâm ổ bánh với phần nhân chịu nhiệt, xong cho rau trở lại. Mất thêm ba chục giây mà khác hẳn.
Nếu biết trước là sẽ để qua đêm, xử lý ngay từ tối sẽ nhẹ hơn nhiều:
Bánh Mì XANH mở 24 giờ ở cả năm tiệm nên không có khung giờ nào phải ăn bánh nguội: 38 Lê Thị Riêng, 15B Nguyễn Thị Minh Khai, 2B Trần Hưng Đạo, 148B Đề Thám (đều Quận 1) và 210 Bùi Văn Ba (Quận 7). Bánh nướng theo mẻ, không để quá bốn tiếng ngoài kệ.
Cần giao tận nơi thì gọi 0923.183.183, đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km được miễn phí giao. Đặt cho cả nhà thì gộp một đơn, vừa đạt mốc miễn phí vừa khỏi phải cất phần thừa.
Lò vi sóng đun nước trong bánh thành hơi, hơi đó đọng lại ở vỏ nên bánh ra khỏi lò nóng mà nhũn. Nguội một chút là ruột dai như cao su vì tinh bột đã bị làm nóng rồi nguội nhanh. Muốn giòn thì phải đuổi ẩm bằng nhiệt khô, không phải bằng vi sóng.
Để ngoài, nếu chỉ qua một đêm. Tinh bột trong ruột bánh kết tinh nhanh nhất ở khoảng 0–7 độ, đúng nhiệt ngăn mát, nên một đêm trong tủ lạnh làm bánh cũ bằng hai ba ngày để ngoài. Để lâu hơn vài ngày thì ngăn đá mới là chỗ đúng.
Được nhưng kém hẳn. Rau và đồ chua gặp nhiệt tiết nước, làm vỏ vừa giòn xong lại mềm ngay, mà rau thì héo. Gạt rau ra đĩa trước khi hâm, xong cho vào lại, mất thêm ba chục giây.
Không. Vỏ bánh mì đã đủ khô, xịt dầu chỉ làm nó ngậy và dễ cháy chỗ mỏng. Để 180 độ ba tới bốn phút, không bọc giấy bạc.
Được một lần nữa, nhưng mỗi lần hâm ruột lại mất thêm nước nên lần thứ ba thì khô cứng. Tốt nhất chỉ hâm đúng phần định ăn ngay.
Chỉ khác thời gian: nhân dày hơn nên cần thêm khoảng một phút để nóng tới giữa ổ. Cách làm giống hệt — điều quan trọng vẫn là tháo rau ra và không đậy nắp từ đầu.
Mười giây đứng trước tủ bánh là đủ biết ổ bánh mì chay có ngon không: nhìn màu vỏ, bóp nhẹ, nghe tiếng rắc, nhìn rau và đồ chua. Hướng dẫn từng bước.
Sài Gòn có nhiều chỗ ăn chay, nhưng rải không đều. Biết ba khu và hai nhịp thời gian thì tháng đầu đỡ vất vả hẳn.
Hai cách đặt cùng một ổ bánh nhưng khác nhau về giá, về tốc độ, và quan trọng nhất là về khả năng dặn kỹ chuyện chay.
Khu phố Tây thức tới sáng nhưng phần lớn hàng ăn không phục vụ đồ chay. Đây là cách đi từ trung tâm khu ra chỗ có đồ chay lúc rạng sáng.

Chuỗi tiệm bánh mì chay thượng hạng tại TP.HCM. Công thức thuần chay, rau tươi mỗi ngày, năm tiệm mở 24h kể cả chủ nhật và ngày lễ. Miễn phí giao đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km.
