Bã cà phê bỏ đi thì phí: năm việc làm được ngay ở nhà

Pha xong ly cà phê, cái còn lại trong phin là thứ gần như ai cũng đổ thẳng vào thùng rác. Nhưng bã cà phê là thứ khá hiếm trong rác nhà bếp: sạch, không mùi hôi, gần như khô, và có ích thật — khác hẳn vỏ trái cây hay thức ăn thừa.

Năm việc dưới đây làm được ngay, không cần mua gì.

1. Khử mùi tủ lạnh và tủ bếp

Đây là việc hiệu quả nhất và cũng dễ nhất. Bã cà phê có cấu trúc xốp nên hút mùi tốt, và bản thân nó có mùi dễ chịu át đi mùi khó chịu.

Cách làm: phơi khô hẳn, cho vào chén hoặc hộp hở nắp, để vào góc tủ lạnh. Thay mỗi hai tuần.

⚠️ Chỗ hay sai nhất: cho bã còn ẩm vào tủ lạnh. Bã ẩm trong môi trường kín là chỗ mốc mọc rất nhanh — vài ngày là có lớp trắng. Phải khô hẳn mới dùng.

Cùng cách đó dùng được cho tủ giày, ngăn tủ bếp, và hộp đựng đồ khô.

2. Chà rửa xoong nồi và khử mùi tay

Bã cà phê có độ nhám vừa phải — đủ để cọ vết cháy dưới đáy nồi mà không làm xước như miếng cọ kim loại. Dùng cho nồi gang, chảo inox, khay nướng.

⚠️ Đừng dùng cho đồ sứ trắng, bồn rửa sáng màu hoặc mặt đá sáng — bã cà phê nhuộm màu, và vết ố nâu ở khe kẽ rất khó tẩy.

Còn một việc nhỏ mà bất ngờ hữu ích: sau khi cắt hành, tỏi hay gừng, chà một chút bã cà phê vào tay rồi rửa. Nó khử mùi tốt hơn xà phòng thường.

3. Bón cây — nhưng phải đúng cách

Đây là việc bị hiểu sai nhiều nhất. Bã cà phê có ni-tơ, nên nó là nguyên liệu tốt. Nhưng rắc thẳng một lớp dày lên mặt đất là làm hại cây: lớp bã ẩm nén lại thành một màng cản nước thấm xuống và cản không khí, rễ bị bí.

Cách đúng:

• Trộn vào đất, đừng rắc lên mặt. Tỷ lệ nhỏ thôi — một phần bã trên mười phần đất là nhiều rồi.
• Hoặc rắc rất mỏng rồi xới nhẹ cho lẫn vào lớp đất mặt.
• Cây ưa đất chua như dâu tây, việt quất, hoa cẩm tú cầu thì hợp hơn cả.

⚠️ Một lời đồn nên bỏ: "bã cà phê làm đất chua nên đừng dùng". Thực tế bã cà phê đã qua pha thì phần lớn axit đã đi vào ly nước rồi, độ chua còn lại khá nhẹ. Vấn đề thật của nó là nén thành màng, không phải độ chua.

4. Ủ phân

Nếu nhà có thùng ủ, bã cà phê là nguyên liệu rất tốt. Nó thuộc nhóm "xanh" — giàu ni-tơ — dù nhìn thì nâu.

Nguyên tắc ủ: trộn nhóm xanh (bã cà phê, vỏ rau củ, bã trà) với nhóm "nâu" giàu các-bon (giấy vụn, lá khô, bìa các-tông xé nhỏ). Tỷ lệ thường được nhắc là khoảng một phần xanh trên hai tới ba phần nâu.

Bã cà phê nhiều quá mà thiếu nhóm nâu thì thùng ủ bết lại, nặng mùi và phân huỷ chậm. Giấy lọc cà phê thì bỏ chung luôn được — nó chính là nhóm nâu.

5. Đuổi kiến và ốc sên

Rắc một đường bã cà phê khô quanh chậu cây hoặc quanh chỗ kiến hay đi. Kiến tránh mùi và tránh bề mặt rời rạc đó.

Nói thẳng cho công bằng: cách này hiệu quả vừa phải và không bền. Mưa một trận là trôi, và đàn kiến lớn thì vẫn đi xuyên qua. Coi nó là biện pháp nhẹ chứ đừng kỳ vọng như thuốc diệt côn trùng.

Bảo quản: chỗ quyết định mọi việc trên

Gần như mọi thất bại với bã cà phê đều quy về một chuyện: để ẩm.

• Bã còn ẩm để trong hộp kín thì hai tới ba ngày là mốc.
• Muốn giữ thì trải mỏng ra khay, phơi nắng hoặc để chỗ thoáng cho khô hẳn, rồi cất vào hũ kín.
• Khô hẳn thì giữ được nhiều tháng.

Nhà pha ít thì gom vài ngày một lần, mỗi lần phơi một mẻ.

Xin bã ở quán

Nhà không pha cà phê mà vẫn muốn dùng thì xin ở quán là cách gọn nhất — quán nào cũng thừa và phần lớn vui vẻ cho. Nhớ mang hộp hoặc túi theo, và phơi khô ngay khi về, vì bã ở quán bao giờ cũng còn rất ẩm.

Ở Bánh Mì XANH, thức uống có Cà Phê Đen 35.000đ và Cà Phê Sữa Hạt 45.000đ. Năm tiệm mở 24 giờ: 38 Lê Thị Riêng, 15B Nguyễn Thị Minh Khai, 2B Trần Hưng Đạo, 148B Đề Thám (Quận 1) và 210 Bùi Văn Ba (Quận 7). Giao tận nơi gọi 0923.183.183, đơn từ 500.000đ trong bán kính 5km miễn phí giao.

Hỏi đáp nhanh

Bã cà phê rắc thẳng lên chậu cây được không?

Không nên. Lớp bã ẩm nén lại thành màng cản nước và cản không khí, rễ bị bí. Trộn vào đất với tỷ lệ nhỏ, hoặc rắc rất mỏng rồi xới nhẹ cho lẫn vào.

Bã cà phê có làm chua đất không?

Ít hơn nhiều so với lời đồn. Bã đã qua pha thì phần lớn axit đã đi vào ly nước rồi. Vấn đề thật của nó là nén thành màng chứ không phải độ chua.

Vì sao bã cà phê để trong tủ lạnh bị mốc?

Vì cho vào lúc còn ẩm. Bã ẩm trong môi trường kín mốc trong hai ba ngày. Phải phơi khô hẳn rồi mới dùng để khử mùi.

Dùng bã cà phê chà rửa có hại đồ không?

Hợp với nồi gang, chảo inox, khay nướng. Tránh đồ sứ trắng, bồn rửa sáng màu và mặt đá sáng — bã nhuộm màu và vết ố nâu ở khe kẽ rất khó tẩy.

Đuổi kiến bằng bã cà phê có thật sự hiệu quả không?

Hiệu quả vừa phải và không bền. Mưa một trận là trôi, đàn kiến lớn vẫn đi xuyên qua. Coi là biện pháp nhẹ, đừng kỳ vọng như thuốc diệt côn trùng.

Giữ bã cà phê được bao lâu?

Phơi khô hẳn rồi cất hũ kín thì giữ được nhiều tháng. Để ẩm thì hai ba ngày là mốc — gần như mọi thất bại với bã cà phê đều quy về chuyện này.